Groentesprokkels week 48

Beste abonnee,

Veel koolsoorten zijn echte wintergroenten. Ze bevatten veel mineralen, spoorelementen en vitaminen, en kunnen onze vertering en stofwisseling ondersteunen, activeren en doorwarmen. Hier volgen verschillende inzichten over deze bijzondere gewassen …

Uit ‘Kindervoeding’ van Udo Renzenbrink

“Als kenmerk van de kruisbloemigen vonden we hun onverwoestbare levenskracht en het diep doordringen van de aardse materie (massieve knollen en bollen met een mooi afgeronde vormen) met kosmische licht- en warmtekrachten (zwavel!). Al deze zo heel verschillende planten hebben een ongelofelijke levenskracht, een verbazingwekkend vermogen tot omzetting. Ze verbinden zich met de krachten van de aarde, met het water en met de zout- en eiwitprocessen, maar ze laten zich er niet door overweldigen, zolang de mens ze er niet door verkeerde kweekmethoden toe dwingt al te diep in de stoffelijkheid af te dalen. De bladeren, die door de elementen van aarde en water neigen tot ronde, weelderige vormen, behouden onder deze invloed golvende, maar nog net niet uitgesneden vormen. Deze levenskrachtige planten trekken uit de kosmos zwavel aan (sulfur = sol ferro = ik draag de zon), ze doordringen zich daarmee, met warmte en licht. In de groenten van deze familie zijn door de omzettende kracht van zwavel alle mogelijke stuwingen ontstaan; zo is de tere bloem een werkelijk massieve bloemkool geworden, en zijn de bladknoppen veranderd in spruitjes. Kenmerkend is de stengel en bladvorming bij de boerenkool met zijn golvende krullende bladeren. Veel minder massief zijn daarentegen de raapstelen. Veelvormig in de hierboven bedoelde zin zijn ook de bladeren van de Chinese kool, spitskool, savooikool en witte kool en ten slotte de stevige, ijzerhoudende rode kool. Door stuwing van de stengel, wortelhals en wortel zijn koolrabi, radijs, rammenas, daikon, mierikswortel en de bijzonder aardse koolraap ontstaan.

In de keuken zorgen we ervoor dat de kool, spruitjes of bloemkool zoveel mogelijk heel blijven; we stoven ze voorzichtig in zo weinig mogelijk water met een heel klein beetje olie dat de kool verwarmend omhult en zacht houdt. Een te grote vlam maakt de groente zwaarder verteerbaar; het koken moet een voortzetting zijn van het langdurige rijpingsproces van de plant! Bijpassende kruiden helpen ons de stoffelijkheid (eiwitten, cellulose) te verwerken en de kool boven het aardse uit te tillen, waardoor ze enerzijds voor de mens lichter verteerbaar wordt (voorkomt gasvorming!) en anderzijds haar eigen zware karakter verliest; het gewas wordt als het ware gevoeliger gemaakt. Hiertoe vinden we zelfs binnen de familie van de koolgewassen helpers: de vurige mosterd met zijn etherische oliën, waarvan we de hele korrels meekoken; verder koolzaadolie en mierikswortel (geschikt voor sauzen), die we echter niet meekoken, maar pas op het laatste toevoegen en laten trekken. Veel andere verwarmende specerijen kruiden (venkelzaad, karwij…) helpen eveneens de kool te ‘doorlichten’.”

 

Uit ‘Voedsel voor de ziel’ van Heinz Grill:

“Wanneer we kool eten, nemen we niet zozeer de weidsheid van de kosmische wereld in ons op, als wel een kracht gevende substantie voor het lichaam. Het wilsleven wordt er door gesterkt, waardoor de mens een meer praktische relatie tot het leven kan ontwikkelen. Kool is de handwerksman onder de groenten en geeft ons de bereidheid en de kracht met beide handen aan te pakken en ons aan fysieke arbeid te wijden. “

 

Uit ‘Een bos wortels uit de hemel’ van Jaap Huibers

“Wat opvalt is dit: koolsoorten als groente zijn het gevolg van een levensproces, een groeiproces dat op een bepaald moment van de ontwikkeling van de plant wordt ‘tegengehouden’. Steeds mag zich ergens iets niet door-ontwikkelen aan die oorspronkelijk vrije oer-koolplant. De kool die de bedoeling had uit te groeien tot een bloeiproces, mocht dit niet. Het moest een tegengehouden bloei worden, een bloemkool. Een kool die de bedoeling had haar bladeren te tonen, deed dat tevergeefs? Het mocht niet, het werden spruitjes en sluitkolen. En een kool die de bedoeling had vrijelijk haar wortels te ontwikkelen moest zich inhouden om (kool)raap te worden. Niet te verwonderen dat veel mensen kolen als een zwaar te verteren groente ervaren, vooral dan zij die zwaarmoedig van aard zijn, die het gevoel hebben van ‘niet te kunnen uitgroeien’. Veel van het spontane, het zich vrij en speels kunnen uiten heeft immers ‘zwaar’ moeten inleveren bij de koolsoorten die we als wintervoedsel kennen. Wie dan wel goed met kolen zal kunnen omgaan (en die ook echt nodig hebben) zijn de mensen die door het leven ‘vlinderen’, die zich weinig zorgen maken.  Kook kolen ook nooit te lang. Er zit al ‘vuur’ (zwavel) in de kool. Het is een innerlijk vuur; de tegengehouden krachten. Daar moet niet teveel extra vuur overheen komen.”

Samenstelling pakket

Klein: veldsla, prei, rode kool van de Zonnekouter; aardpeer van Ourobouros, boerenkool van de Kollebloem; wortelen via BiofreshGroot: veldsla, prei, savooi, spruiten van de Zonnekouter; pastinaak, pompoen, rode biet van de Kollebloem; wortelen via Biofresh

Gemengd: veldsla van de Zonnekouter, aardpeer van Ourobouros, boerenkool van de Kollebloem; peer conference van Van Eykeren; wortelen, clementines, kiwi via Biofresh

Fruit: appel elstar, peer conference van Van Eykeren; clementines, kiwi via Biofresh

Brood: 1ste roggebrood; 2de walnootbrood; 3de 6-granenbrood

Aardappelen: volgende levering op 6/12

Recepten

Boerenkool met seitan; Nodig: 500g boerenkool, 150g seitan in stukjes, 2 gesnipperde uien, 2 e.l. olijfolie, muskaatnoot, peper, zout

Stroop de koolbladeren van de stengel, snij ze in dunne reepjes, en blancheer in een bodempje water met zout.  Verwarm de olie en bak ui en seitan. Laat de gare kool uitlekken en voeg ze bij de ui met seitan. Roer alles goed door elkaar, en breng op smaak. Je kan als variatie ook stukjes paprika meebakken, knoflook toevoegen, en room.

Smakelijk! An