Groentesprokkel 33

Beste abonnee, klant, sympathisant,
Enkele weken geleden heeft het Europees Hof het voorstel afgewezen om nieuwere genetische manipulatietechnieken (zoals crispr) als niet-GGO te erkennen, tegen de verwachting van gentechnologen in. Zo’n erkenning zou de deur openzetten om die nieuwe technieken bij alle plantenveredeling toe te kunnen passen, dus uiteindelijk ook in de biolandbouw.
Deze gentechnologen zijn sindsdien oorverdovend in het nieuws geweest, met steeds diezelfde mantra: GGO’s zijn de manier om de honger de wereld uit te helpen. En hoe erg het wel is dat ‘de gewone mens’ er zijn eigen naïeve ongefundeerde ideeën op blijft nahouden (GGO’s zijn geen goed idee), in plaats van goed te luisteren naar de experts. Los van het feit dat ze (toch niet zo wetenschappelijk) maar een deel van het verhaal vertellen, zijn die paginagrote dagelijkse artikels in kranten die de weldaden van GGO’s bewieroken op zich al een reden tot wantrouwen. Blijkbaar moet ‘de gewone mens’ vertrouwd gemaakt worden met het idee dat we zonder GGO’s de wereld niet kunnen redden; zodat we met z’n allen op den duur gaan denken dat een standpunt tegen GGO’s innemen eigenlijk al misdadig is.
Nee, dan denk ik liever zelf nog even verder na, en ga voor het grote verhaal. Het wereldvoedselprobleem gaat over grondbezetting door niet-duurzame industriële landbouw, zoals grootschalige veevoederproductie in het Zuiden voor te veel vee in het noorden. Een vorm van landbouw die lokale voedselproductie in de weg staat en totale ecosystemen ontwricht, met verminderde watervoorraden, erosie, honger en een grote impact op het klimaat ten gevolg. Dat los je niet op door een paar veranderde genen.
Anderzijds zijn we door die industrialisering van de landbouw in de laatste eeuw 75% van onze groenten- en fruitvariëteiten kwijtgeraakt (die vroeger regionaal door boeren vermeerderd en gebruikt werden); een enorm verlies aan genenpotentieel, van rassen die goed aangepast waren aan lokale kenmerken (weerstand tegen ziekte, droogteresistentie, smaak, voedingskwaliteit). Zaadproductie ligt nu in handen van enkele zaadfirma’s, die vooral inzetten op hybride zaadgoed, wat door boeren niet meer vermeerderbaar is, en hen dus totaal afhankelijk maakt van die zaadfirma’s. Is crispr dan wel de manier om deze genetische erosie te herstellen? Of is het iets wat vooral die zaadfirma’s willen… Ik laat even Greet Lambrecht en Lien Vrijders hun weerwoord klinken (de Standaard van dinsdag 7/8):
‘Men spreekt over crispr alsof het een logische stap is in een biologisch proces. Bio staat voor het leven. En het leven openbaart zich niet in het isolement van een petrischaaltje, maar in zijn samenhangen, interacties en processen. Dat is de insteek van de agroecologie en van de biologische landbouw. Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie kiest ervoor te isoleren en te manipuleren bij de veredeling, maar zo zit de natuur niet in elkaar. Als je op het ene niveau (bv van het DNA) wijzigingen aanbrengt, dan heeft dat impact op het totale systeem. Dat systeemniveau is zo belangrijk in de landbouw. Agro-ecosystemen zijn veerkrachtiger en productiever naarmate ze diverser zijn. Veerkracht en biodiversiteit zijn sleutelwoorden, dat is wetenschappelijk bewezen. Laten we dan vooral kringlopen zoveel mogelijk lokaal proberen sluiten. Neem daarbij ook de kringloop van zaad tot zaad, en maak veredeling terug onlosmakelijk verbonden met de landbouw. Willen we in de toekomst nieuwe vitale groenterassen, lokaal afgestemd op landbouwsystemen barstensvol diversiteit, dan is participatieve veredeling een kans: boeren die samen met wetenschappers hun kennis delen, met de boer als volwaardige partner in de veredeling. Zo zal de diversiteit van de gewassen terug tot leven worden gebracht op het veld, en komt het onderzoek opnieuw in de natuurlijke omgeving waar onze cultuurplanten thuishoren: op de akkers.”
Op Bingenheimer Saatgut in Duitsland (waar we een groot deel van ons zaaizaad kopen) brengen ze dit al in de praktijk: deze biologische zaadfirma is ook een boerencoöperatie. Bij de veredeling gaan ze resoluut voor zaadvaste rassen (rassen die na vermeerdering dezelfde brede eigenschappen behouden en zich aanpassen aan hun omgeving); de zaadteelt gebeurt er door lokale bioboeren. Jan, Arne en Marie kregen er in juli een inspirerende rondleiding!
Greet Lambrecht brengt als boerin zaadteelt en veredeling in de praktijk op haar eigen boerderij ‘Akelei’, en stimuleert binnen het Netwerk Zelf Zaden collega’s om met eigen zaadteelt te beginnen. Wij zijn er één van!
An.

Samenstelling pakket

Klein: tomaten, paprika, ijsbergsla van de Vroente-Zonnekouter, prei van Goed ter Heule; broccoli, spitskool van ‘t Groenlof
Groot: tomaten, paprika, rode kropsla, wortel, komkommer, courgette van de Vroente-Zonnekouter, prei van Goed ter Heule; Chinese kool van ’t Groenlof; koolrabi van de Vroente-Kollebloem
Gemengd: tomaten, paprika van de Vroente-Zonnekouter, broccoli, spitskool van ’t Groenlof, rode bes van Vandevoorde; appel delbar, peer via Biofresh
Fruit: blauwe bes van O’Bio; rode bes van Vandevoorde; appel delbar, peer dubbele flip via Biofresh
Aardappel: Frieslander van de Zonnekouter voor de wekelijkse pakketten