Groentesprokkel 18

Beste abonnee, klant, sympathisant,

Dit is dag vier na ons bezoek aan voedselbos Ketelbroek nabij Nijmegen in Nederland… De hele week al spreken, denken en discussiëren we over de toekomst van de landbouw. We plegen dat nu en dan eens te doen, maar dit keer zijn de overpeinzingen toch net iets intenser. Een voedselbos teelt eetbare gewassen in 7 a 8 hoogtelagen; een door mensen ontworpen eetbaar bos, naar analogie van een natuurlijk bos. De gewassen zijn er meerjarig (en niet éénjarig zoals vele van onze geliefde groenten en granen): veelal houtige soorten, veel fruit, bessen, noten… Een van de dingen die een voedselbos zo interessant voor ons maakt, is het opbouwen van organisch materiaal in de bodem (belangrijk voor een duurzame vruchtbare bodemontwikkeling), en hiermee gepaard gaande het opslaan van koolstof in de bodem (een antwoord op ons huidig klimaatprobleem). Een van dé belangrijkste uitdagingen dus waar de huidige landbouwsystemen geen pasklaar antwoord op te bieden hebben. Boeren vóór ons hebben veel scheefgetrokken, wij kunnen de wereld beter maken door “koolstof-boeren” te zijn!
Hier op de Zonnekouter bouwen we, net zoals op vele andere bioboerderijen, ook aan het gehalte organisch materiaal in onze bodem, door haar te voeden met stalmestcompost van onze koeien, en rustteelten (grasklaver, bijenbloemen, winterrogge) in te zaaien in een ruime vruchtwisseling. Dit is op zich al een bijna buitenaardse prestatie als je dit vergelijkt met de gangbare landbouw. Maar alles evolueert toch op een veel trager tempo dan verwacht: onze bodem wordt veerkrachtiger, vruchtbaarder, de gewassen gezonder, en toch blijft de opbouw aan organisch materiaal na al die jaren beperkt. Een bodem waarop je éénjarige gewassen zet en die dus jaarlijks bewerkt wordt breekt immers veel organisch materiaal af, waardoor de opbouw ervan erg beperkt blijft. Terwijl voedselbossen (door hun permanente begroeiing) geweldig goed zijn in deze opbouw, en bovendien doen ze ‘t helemaal uit zichzelf! Daar valt dus veel van te leren, maar hoe breng je dit in de praktijk?
Bestaan er genoeg alternatieven bij meerjarige gewassen, die ons voldoende kunnen voeden, of kunnen/willen we niet zonder onze lekkere granen en groenten? Wat hebben we dan uiteindelijk als voedsel nodig, voor onze gezondheid én onze ontwikkeling als mens? En wat brengt het op, kunnen we er dan ook met z’n allen van leven?
En hoe moet het dan als je, voortbouwend op de eeuwenoude landbouwcultuur van onze voorouders, toch die talloze heerlijke met zorg geselecteerde en ontwikkelde rassen granen en groenten wilt blijven telen? Met melkkoeien op de wei, want ook onder weiland krijg je een goede opbouw van organisch materiaal? Misschien hoef je niet per se je hele landbouwwereldbeeld helemaal overhoop te gooien, maar kunnen beide systemen op één boerderij, waarbij je noten en vruchten teelt in een voedselbos, in permanente stroken tussen de eenjarige akkers en permanente weilanden in. Agroforestry dus als toekomstbeeld, geen verhaal van of/of, maar van en/en, biedt misschien een vollediger anwoord.
Heel veel stof dus om over na te denken.
Nu is het even bekomen van onze uitstap, kritisch blijven bij elke stap die we zetten en misschien ook werken aan een nóg beter systeem. Eentje waarin misschien wat noten groeien, of Siberische erwtenstruiken, maar ook onze overheerlijke Zonnekouter-tomaten die deze week in volle (en gezonde!) grond geplant werden.
Jan en An

Samenstelling pakket

Klein: eikenbladsla, rucola, warmoes van de Vroente-Zonnekouter, bloemkool, rettich van de Vroente-Ourobouros; ajuin van ’t Livinushof; wortelen via Biofresh
Groot: eikenbladsla, rucola, warmoes, raapsteel van de Vroente-Zonnekouter, koolrabi van de Vroente-Kollebloem; bloemkool van de Vroente-Ourobouros; ajuin van ’t Livinushof; rettich van Koen Wyers; wortelen via Biofresh
Gemengd: eikenbladsla, raapsteel van de Vroente-Zonnekouter, bloemkool van Van der Hauwert; wortelen, peer Xenia (F); banaan (FT, Do); kiwi (It) via Biofresh
Fruit: peer Xenia (F); banaan (FT, Do); kiwi (It) via Biofresh
Aardappelen: Vitabella (Wassende Maan) voor de evenweekse pakketten

Recept

Rettich broodbeleg
Nodig: rettich in schijfjes gesneden, 2 hardgekookte eieren, 1 augurk, 1 kop tamari-plattekaassaus (= 1 kop yoghurt of platte kaas + 2 el. Tamari + 1 gesnipperde sjalot + 2 el peterselie + 1 el bieslook)
Snij de augurk in blokjes, plet de eieren en meng dit alles door de saus.