Groentesprokkel 15

Het Wonder van Mals….

Ondertussen een paar weken geleden heb ik een korte reis gemaakt naar Zuid-Tirol. In dit gebied in de Italiaanse Alpen heb ik enkele jaren geleden gewerkt. Eerst hoog in de bergen waar ik samen met een paar vrienden koeien molk en boter en kaas maakte. Later in het najaar werkte ik bij Günther, een bioboer in het dorp Laatsch, in de vallei. We zijn nog steeds goed bevriend en ik ga er graag op bezoek. Laatsch is een dorp van de gemeente Mals. Naast het feit dat het een heel mooi gebied is met bergen en sneeuw, is er nog iets heel bijzonder aan de streek. Zuid-Tirol is bekend als een heel geschikt gebied voor fruitteelt doordat er weinig neerslag is en veel zon. Door grote bergmeren kunnen boeren er toch irrigeren. Fruitteelt wordt er dan ook sterk gepromoot en is een belangrijk exportproduct geworden. Hele dorpen ten zuiden van de gemeente Mals lijken van boven op één grote boomgaard. Op zich niets mis mee kan je aanvankelijk denken, maar in de praktijk is het zo dat er heel wat pesticiden gebruikt worden bij die fruitteelt. Omdat Mals op 1000 m ligt, werd er eerst niet veel fruit aangeplant en vormden de velden rond de dorpen nog een echt graslandgebied. Maar toen bleek dat fruit toch ook goed groeit in Mals, werden hier en daar ook boomgaarden aangeplant. Günther was er niet gerust in, vooral toen hij zag hoe er gesproeid werd in de boomgaard naast zijn bioweide. Hij liet hooistaaltjes onderzoeken en er werden residuen gevonden. Ook werden er burgers argwanend tegenover de invasie van de fruitteelt in hun omgeving. Vooral verhalen over residuen van pesticiden in schoolgebouwen, of het feit dat mensen niet zomaar meer overal kunnen wandelen nadat er gesproeid is. Er ontstonden burgerinitiatieven en ook sommige (bio)boeren kwamen in actie. Vorig jaar werd er een volksstemming op gemeentelijk niveau gehouden en bleek dat een grote meerderheid voor een pesticiden-vrije gemeente kiest! Ook de burgemeester staat er openlijk achter. En nu een jaar later zijn er concrete stappen genomen. De gemeente heeft besloten dat de ergste pesticiden verboden worden. Voor het gebruik van andere pesticiden moet een afstand van 50m tot de perceelsgrens aangehouden worden. In de praktijk is dit amper haalbaar omdat de percelen in die streek gemiddeld niet groter zijn dan een halve hectare. Dus komt het er op neer dat er praktisch helemaal niet meer kan gespoten worden. Een derde maatregel is dat er actief biolandbouw gepromoot wordt. De afgelopen jaren heb ik dit alles kunnen opvolgen en was dan ook verheugd te vernemen dat het tot zo’n concreet resultaat kan leiden. Natuurlijk zorgt dit ook voor redelijk wat ophef en zijn er ook tegenstanders, maar dit alles is best revolutionair en uniek. Ze spreken er ook van ‘das Wunder von Mals’. Zou zo iets ook in onze streken denkbaar zijn? In Mals is het pesticiden gebruik er voornamelijk gekomen samen met de fruitteelt. Verder was het grasland en graan waar niet of amper in gesproeid wordt. Maar hier bij ons is het gebruik van pesticiden zo normaal en frequent in de gangbare landbouw dat veel boeren, denk ik, in paniek zouden schieten en massaal de tractor op springen om te gaan betogen in Brussel tegen een verbod. Maar tegelijk ontstaan hier vele nieuwe biobedrijven door gedreven jonge boeren en zijn er meer en meer mensen zoals jullie die willen weten hoe er geproduceerd wordt, en zich engageren een verbinding aan te gaan via allerlei korte keten initiatieven zoals oogstaandelen of abonnementen. Misschien is dit wel ons Wonder van Vlaanderen!

Groetjes, Arne

Samenstelling pakket

Klein: prei van de Vroente-Zonnekouter; kropsla van de Wassende Maan, witlof van Vander Hauwert; knolselder van Beaucarne; broccoli (Es) via Biofresh
Groot: prei, paksoi, raapsteel van de Vroente-Zonnekouter; peterselie van de Vroente-Kollebloem; aardpeer van de Vroente-Ourobouros; kropsla van de Wassende maan, witlof van Vander Hauwert; knolselder van Beaucarne
Gemengd: prei van de Vroente-Zonnekouter; kropsla van de Wassende maan, witlof van Vander Hauwert; knolselder van Beaucarne; wortelen van ’t Livinushof; appelsien Lane late (It), peer Alexander Lucas (Nl), banaan (Do) via Biofresh
Fruit: appel Elstar (Nl), peer Alexander Lucas (Nl), appelsien Lane late (It), avocado (Es) via Biofresh